Í lögum um framhaldsskóla koma fram ný hugtök um námslok og námsskipan framhaldsskóla. Eldri hugtök hafa einnig verið endurskilgreind í námskrárvinnu menntamálaráðuneytisins. Mikilvægt er að allir aðilar sem koma að framkvæmd og innleiðingu nýrra laga hafi sama skilning á merkingu þessarra hugtaka.

Lögin kveða á um fimm tegundir prófa, eða námsloka af framhaldsskólastigi. Þetta eru framhaldsskólapróf, próf til starfsréttinda, stúdentspróf, önnur lokapróf og viðbótarnám við framhaldsskóla.

Framhaldsskólapróf eru einu námslokin sem skilgreind eru í lögunum út frá umfangi námsins. Nemendur geta brautskráðst með framhaldsskólapróf að loknu 90-120 framhaldsskólaeininga námi sem sniðið er að einstaklingsbundnum þörfum þeirra.

Próf til starfsréttinda eru skilgreind þröngt í vinnuskjölum ráðuneytisins en þau teljast vera námslok af námsbraut sem veiti löggild starfsréttindi.

Stúdentspróf eru námslok af námsbrautum sem að lágmarki svarar til þeirra krafna sem að jafnaði eru gerðar til undirbúnings háskólanáms hérlendis og erlendis. Innihald stúdentsprófs er mjög misjafnt og skipulagt nám til stúdentsprófs mislangt. Lítil breyting verður á skilgreiningu á stúdentsprófinu sem slíku, nema hvað bundið er í lögum að stúdentspróf innihaldi að lágmarki 45 framhaldsskólaeiningar sem skiptist á milli íslensku, stærðfræði og ensku. Í útfærslu menntamálaráðuneytis er gert ráð fyrir að nemandi stúdentsbrautar skuli að minnsta kosti öðlast hæfni í íslensku á 3. þrepi og annað hvort stærðfræði á 2. þrepi og ensku á 1. þrepi eða stærðfræði á 1. þrepi og ensku á 2. þrepi. Menntamálaráðuneyti gefur út nánari viðmið um hæfni íslensku, stærðfræði og erlendra tungumála á 1., 2. og 3. þrepi.

Önnur lokapróf er notað sem yfirheiti yfir námslok af námsbrautum sem ekki veita starfsréttindi og eru ekki skilgreind sem stúdentspróf. Undir þennan flokk falla mislangar brautir, allt niður í eina önn.

Viðbótarnám við framhaldsskóla felur í sér námslok af námsbrautum sem skila nemendum með hæfni á þrepi 4. Þær geta verið frá einni önn til fjögurra anna.

Hæfniþrep eru íslensk útfærsla á evrópskum staðli (European Qualification Framework) og eru viðmið um hæfni sett fram sem þrep sem fara stigvaxandi frá einum upp í fjóra.

Lærdómsviðmið (Learning outcomes) eru skilgreiningar á færni/leikni, þekkingu og hæfni sem einstaklingur hefur tileinkað sér við námslok. Við gerð námsbrautar skulu sett fram lærdómsviðmið námsbrautar.

Námsbraut er skilgreint nám sem lýkur með brautskráningu. Námslok námsbrautar miðast við hæfni nemenda er námi lýkur. Námsbrautir framhaldsskólans eru skilgreindar á tvo vegu: Hvort námsbrautin er ætlað að skila nemandanum með hæfni á þrepi 1, 2, 3 eða 4 og hvort brautin skilgreinist sem önnur lokapróf, próf til starfsréttinda eða stúdentspróf. Námsbraut getur ekki fallið undir próf til starfsréttinda nema hún veiti nemanda löggild starfsréttindi.

Námskrá námsbrautar inniheldur öll lærdómsviðmið námsbrautar, upptalningu á því námi/áföngum/áfangalýsingar sem nemandinn tekur til að öðlast tilsetta hæfni, lýsingu á námsefni, kennsluaðferðum og námsmati. Koma skal fram hvaða réttindi nemandi öðlast að námi loknu bæði hvað varðar frekara nám eða á starfsvettvangi, rökstuðningur fyrir uppbyggingu námsins og hvernig námið tryggir tilsettar hæfnikröfur.

Námskrárgrunnur: Gert er ráð fyrir að settur verði upp námskrárgrunnur sem mun halda utan um samþykktar námsbrautir og áfangalýsingar. Námskrárgrunnurinn verður öllum opinn sem upplýsingaveita um námsframboð en getur einnig nýst skólum og fræðslustofnunum við námskrárgerð.

Sniðmát námsbrauta segja til um hvernig nám á námsbraut sem skilar nemanda með hæfni á þrep 1, 2, 3 eða 4 skuli dreifast á mismunandi hæfniþrep.

Staðfesting námsbrauta er í höndum menntamálaráðuneytis. Sniðmát námsloka og námsbrauta eru þau viðmið sem ráðuneytið mun nota við vottun námsbrauta sem skólar og aðrar menntastofnanir senda inn. Vottuð námsbraut verður síðan gefin út sem hluti af aðalnámskrá framhaldsskóla.

Þekking

• er safn staðreynda, lögmála, kenninga og aðferða. Hún er bæði fræðileg og hagnýt.
• felur í sér athafnirnar að horfa, lesa, hlusta á, ræða eða önnur samskipti sem nýtast til öflunar þekkingar.
• felur í sér athafnirnar að ræða, flokka og bera saman þekkingu.
• felur í sér framsetningu þekkingar með ólíkum tjáningarformum svo sem munnlega, skriflega eða verklega.

Leikni

• er bæði vitsmunaleg og verkleg. Hún felur í sér að geta beitt aðferðum og verklagi.
• felur í sér þjálfun í aðferðum og verklagi.
• felur í sér val á aðferðum og skipulag verkferla.
• felur í sér að miðla leikni sinni með því að beita vinnubrögðum, verkfærum og aðferðum mismunandi tjáningarforma

Hæfni

• felur í sér yfirsýn og getu til að hagnýta þekkingu og færni.
• felur í sér hagnýtingu og yfirfærslu þekkingar og færni. Sú athöfn gerir kröfur um siðferðisvitund, víðsýni, sköpunarmátt, umburðarlyndi og skilning nemandans á eigin getu.
• felur í sér úrvinnslu á þekkingu og færni nemandans, með því að bera saman, finna samband, einfalda, draga ályktanir, rökstyðja og ígrunda/fagleg gagnrýni/gagnrýnin hugsun. Þessar athafnir gera kröfu um að nemandi sýni sjálfstraust og sjálfstæði í vinnubrögðum, ábyrgðartilfinningu og hæfni í að meta aðstæður, eigið framlag og annarra.
• felur í sér margvísleg tjáningarform þar sem vitsmunalegri, listrænni og/eða verklegri þekkingu og færni er miðlað. Þessar athafnir gera kröfu um að nemandi sýni sköpunarhæfni, innsæi og frumkvæði auk hæfni til að tjá hugmyndir, skoðanir og tilfinningar.